شيخ ذبيح الله محلاتى

113

رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شيعه ( فارسي )

براى او آفريد و پراكند و منتشر كرد از آن جفت مردان بسيار و زنان . بعضي چنان گمان مىكنند كه اين آيه نص است كه حوا از آدم خلق شده است و حال آنكه چنين نيست چونكه آيه دلالت ندارد كه حوا از پارهء تن آدم خلق شده باشد يعنى از استخوان دندهء چپ آدم بلكه معني چنين است كه گل آدم و حوا يكى است و هر دو از يك نفحه رحمانى هستند . و بالفرض كه ظاهر در معناى مذكور باشد چون مستلزم امر مستهجنى است البتّه لازم است كه از ظاهر آن صرف نظر بنمائيم مثل ظواهر آياتى كه ظاهر در تجسم است مثل قوله تعالى جاءَ رَبُّكَ و إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ و غير ذلك و مىتوان گفت كه من در ( وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها ) تعليلى باشد يعنى خلق لها زوجها و معنى چنين مىشود كه خداى تعالى حوا را براى آدم خلق كرد يا من ابتدائى بوده باشد به اين معنى كه در ابتدا آدم را بيافريد و از جنس و نوع او جفت او را خلق كرد و علاوه بر روايت امام صادق عليه السّلام كه گذشت روايت ديگر كه در درة البيضاء نقل كرده از امام باقر عليه السّلام كه ابو المقدام كه از اصحاب آن حضرت است سؤال كرد كه خداى تعالى از چه چيز حوا را خلق كرد . آن حضرت فرمود مردمان را در اين خصوص عقيدت چيست گفت مىگويند او را از دنده‌هاى آدم خلق نمود فرمود دروغ مىگويند مگر خداوند عاجز بود كه حوا را از غير ضلع آدم خلق بفرمايد عرض كرد فدايت شوم پس از چه چيز او را آفريد فرمود پدرم زين العابدين از پدرانش روايت كرد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود خداوند متعال از قبضهء خاك آدم را آفريد و اندكى از آن خاك بجاى ماند پس حوا را از آن بيافريد . بالجمله ازآن‌پس كه خداى تعالى آدم و حوا را آفريد به ايشان امر فرمود كه به بهشت درآيند چنان كه در قرآن مجيد فرمايد ( وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ ) يعني اى آدم تو و زوجه‌ات در بهشت ساكن شويد و بخوريد از آن با گوارائى